Programmaonderdelen

Introductie en kennismaking

Docenten en cursisten stellen zich aan elkaar voor. De cursisten noemen hun werkplek, discipline en vertellen kort iets over hun motivatie om met deze cursus mee te doen. De docenten vertellen iets over hun achtergrond en werkervaring. Dit onderdeel wordt afgesloten met een uitleg over het programma van deze 2 dagen.

Het Behouden Huys: visie en werkwijze

Tijdens dit gedeelte wordt stilgestaan bij de visie en werkwijze van Het Behouden Huys. Er wordt verteld hoe Het Behouden Huys zich ontwikkelde tot een erkende professionele zorginstelling en hoe we omgaan met de steeds veranderende GGZ-praktijk. Na een uiteenzetting van de zorgvisie krijgen deelnemers een overzicht van het multidisciplinaire zorgaanbod en inzicht in de manier waarop dit wordt afgestemd op de zorgvraag van onze cliënten.

Kennismaken met kankerpatiënten: intake en behandelplan

Deze workshop gaat over het inventariseren van de kanker gerelateerde problematiek en het leren vaststellen van de psycho-oncologische hulpvraag en het behandeldoel. Daarbij staat centraal dat kanker iemands leven op alle fronten overhoop kan halen en met heel veel heftige emoties gepaard gaat. Hoe maak je ruimte voor het verhaal en de emoties van de patiënt en hoe distilleer je daar een hulpvraag en een behandeldoel uit? Hoe koppel je hieraan een adequaat therapieaanbod? Welke vragen moet je stellen, wat moet je doen, maar ook: wat moet je niet doen?

Uitleg beeldende therapie

Beeldende therapie is een vorm van behandeling waarbij de ervaring van mensen ten behoeve van ontwikkelingsprocessen centraal staat. De beeldend therapeut hanteert het proces van beeldend vormen (tekenen, schilderen, beeldhouwen en andere beeldende vormen) en de zichtbare en tastbare beeldende producten die hieruit voortkomen, als middel binnen de therapeutische relatie. In een behandelsetting wordt beeldende therapie in combinatie met andere behandel- en begeleidingsvormen gericht op een specifiek behandeldoel aangeboden met als doel op emotioneel, cognitief, sociaal of lichamelijk gebied een wenselijke verandering, ontwikkeling, stabilisatie of acceptatie bij de cliënt te bewerkstelligen’ (Schweizer, 2009,blz. 29).

In deze workshop wordt een korte schets gegeven over beeldende therapie in het algmeen en hoe deze vorm van therapie wordt ingezet binnen Het Behouden Huys. Daarnaast staat een kennismaking centaal vanuit een Teken Beweging Methode en een toepassing vanuit kleiwerk om zo zelf te ervaren wat beeldende therapie kan doen voor clienten.

Kinderen en kanker

Leven met ziektegerelateerde stress is voor kinderen even reëel en intens als voor volwassenen. Rouw en afscheid horen niet bij de kindertijd. Toch maken angst, onmacht, kwaadheid en pijn evenzeer deel uit van een kinderleven als spel en plezier. Kinderen zijn goed in staat om emotioneel te verwerken als ze afhankelijk van hun eigen karakter en ontwikkelingsniveau aangesproken worden. Maar hoe doe je dat? Welke specifieke aandachtspunten zijn er bij het werken met kinderen? Wanneer is het geïndiceerd om met een kind aan het werk te gaan en welke therapeutische houding is dan gewenst?

Uitleg mindfulness (MBSR/MBCT) bij kanker

Tijdens deze workshop wordt het begrip 'mindfulness' uitgelegd; het bewust aanwezig zijn in het hier en nu, zonder oordeel. Verder wordt er aandacht besteed aan het belang van mindfulness voor juist deze doelgroep. Wanneer je te maken hebt met ziekte, angst, pijn dan helpt wegduwen of onderdrukken meestal niet. Een andere strategie is mindfulness, je openstellen voor gedachten, gevoelens en wat er zich aandient in het lichaam. Natuurlijk doen we ook een oefening om zelf te ervaren wat mindfulness is.

Rouw en kanker

Tijdens dit onderdeel wordt stilgestaan bij rouw in relatie tot kanker. Er wordt een cognitief gedragstherapeutisch model over rouw gepresenteerd en op basis hiervan worden belangrijke therapeutische technieken besproken (exposure aan emoties, herstructurering, mindfulness). Op basis van het onderscheid tussen normale en pathologische rouw, wordt besproken wanneer, bij wie welke interventie geïndiceerd is.

Werken met groepen: de basisgroep

Sociale steun kan veel bijdragen aan de kwaliteit van leven van kankerpatiënten. Door zich aan lotgenoten te spiegelen en naar elkaars verhalen te luisteren neemt de her- en erkenning toe. In de basisgroep ‘leren leven met kanker’ zijn belangrijke thema’s: de beleving van de diagnose, van de behandeling en van de gevolgen van de ziekte, regie, identiteit, compassie, veranderende relaties, omgaan met een veranderd lichaam en intimiteit, genieten, omgaan met eindigheid en zingeving.

Tijdens dit onderdeel wordt het ‘wat en hoe’ uitgelegd van een basisgroep ‘leren leven met kanker’. Er wordt stilgestaan bij de indicatie voor de basisgroep (relatie hulpvraag - hulpaanbod), het geven van voorlichting / educatie, en bij de therapeutische houding die nodig is om een groep op een goede manier te begeleiden.

Uitleg lichaamsgericht therapie

Kanker heeft dikwijls grote gevolgen voor het lichaam en voor de lichaamsbeleving van een mens. Gedurende het ziekteproces raakt de patiënt het vertrouwen in zijn of haar lichaam vaak kwijt. De gevoelsbeweging is bevroren, het contact met het lichaam is noodgedwongen op een laag pitje gezet of zelfs geheel verloren gegaan. De lichaamsgerichte begeleiding (LB) stelt zich ten doel het lichaamsbewustzijn te herstellen, zodat de cliënt zich (opnieuw) kan gaan verhouden tot zijn lichaam en tot de wereld om hem heen.

Tijdens de basiscursus zal er dieper worden ingegaan op de gevolgen van kanker voor het lichaam en voor de lichaamsbeleving. Daarnaast zal er aandacht zijn voor diverse vormen van lichaams- en persoonsgerichte begeleiding, die helpend kunnen zijn op weg naar herstel van kanker, naar acceptatie van verlies, of juist bij de begeleiding naar het einde van het leven.

Zorg voor jezelf als hulpverlener

Dit is een belangrijk onderdeel om in deze tweedaagse basiscursus psycho-oncologie aan bod te laten komen. Hierin staan vragen centraal als: ‘Hoe houden wij als werknemers van het Behouden Huys ons werk vol?’ ‘Wat raakt ons en op welke manier gaan wij er mee om, soms worstelend?’ ‘De rol die levensbedreigend ziekzijn speelt en eindigheid an sich, hoe dichtbij komt het en hoe dichtbij laten wij het komen?’ ‘Zijn er grenzen, hebben we grenzen en zo ja hoe durven we die aan te geven?’ ‘Wat gebeurt er met ons eigen verdriet en hoe dragen en verdragen wij de verlieservaringen die we in ons werk tegen komen?’